Java Core Buổi 1: Tổng quan về Java, Syntax cơ bản.

Chào mina-san!
Lại là mình đây. Gần đây CLB mình bắt đầu dạy khoá Java Core. Tức là dạy về Java và tư duy OOP cơ bản ấy. Nhân cơ hội này mình tranh thủ up các tài liệu mà mình làm lên blog luôn. Để chia sẻ cho mọi người, cũng như để sau này mình xem lại cho tiện 😊.

• I. Ngôn ngữ Java là gì
• II. Lý do ra đời của Java
• III. Cách Java hoạt động
• IV. Cấu trúc một chương trình Java
• V. Package là gì?
  • Khai báo package
  • Sử dụng package
• VI. Syntax cơ bản
  • Khai báo biến nguyên thuỷ
  • Vòng lặp
  • Lệnh rẽ nhánh
  • Mảng
• VII. Tổng quan về Class và Object
  • Class và Object
  • Từ khoá this
  • Constructor
  • Access Modifier
  • Getter, Setter
  • Từ khoá Static
• Lời cuối

I. Ngôn ngữ Java là gì

Java là một ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng (Object Oriented Programming -OOP), đa nền tảng. Được Sun Microsystems (nay thuộc Oracle) phát triển vào năm 1995.

Nó được thiết kế với khẩu hiệu nổi tiếng: Write Once, Run Anywhere

Chương trình Java có thể chạy trên mọi hệ điều hành mà không cần sửa đổi mã nguồn - miễn là hệ thống đó có Java Virtual Machine (JVM)

II. Lý do ra đời của Java

Vào đầu những năm 1990, nhóm nghiên cứu của Sun Microsystems muốn tạo ra một ngôn ngữ:

• Có thể chạy trên nhiều thiết bị khác nhau, từ máy tính đến TV, đầu DVD, hoặc thiết bị nhúng.
• An toàn và ổn định hơn C/C++, tránh các lỗi như tràn bộ nhớ hay con trỏ sai.
• Có thể phát triển ứng dụng mạng (Internet) dễ dàng.
• Đơn giản, hướng đối tượng, và dễ bảo trì. Khi Internet bùng nổ, Java trở thành công cụ lý tưởng để viết ứng dụng web, ứng dụng doanh nghiệp, và sau này là ứng dụng di động (Android).

III. Cách Java hoạt động

Đầu tiên, ta hãy xét mã nguồn của một chương trình Java cơ bản, tên file là Hello.java

public class Hello{
  public static void main(String[] args){
    System.out.println("Hello ProPTIT");
  }
}

Tiếp theo, ta biên dịch (compile) chương trình này thành bytecode. Output sẽ là file có tên Heloo.class.

javac Hello.java

Lưu ý: Khác với C/C++, Java compile chương trình thành bytecode, đây không phải mã máy thực, mà là mã được thiết kế cho JVM.

Để chạy chương trình, ta sử dụng lệnh:

java Hello

-> Lúc này:

1. JVM đọc file Hello.class
2. JVM kiểm tra bảo mật và chuyển bytecode thành mã máy phù hợp với hệ thống đang chạy (qua JIT- Just In Time Compiler)
3. Chương trình được thực thi trên CPU thật

Nhờ có cơ chế JVM và JIT này, nên Java mới có thể chạy trên bất kỳ hệ điều hành nào, chỉ cần cài JVM tương ứng.

IV. Cấu trúc một chương trình Java

Một chương trình Java luôn có ít nhất một class, và hàm main() là điểm bắt đầu khi chạy. Hãy nhìn lại ví dụ lúc nãy:

public class Hello{
  public static void main(String[] args){
    System.out.println("Hello ProPTIT");
  }
}

Giải thích từng thành phần:

• public class Hello: Khai báo một class tên là Hello. Trong Java, mọi thứ phải nằm trên một class.
• { ... }: Phần thân của class, chứa các phương thức (method) và biến (variable).
• public static void main(String[] args): Đây là hàm chính - nơi chương trình bắt đầu chạy
• System.out.println("...");: Lệnh in ra màn hình trong Java

V. Package là gì?

Trong Java, package là một cơ chế để tổ chức và quản lý các class, interface, và các thành phần khác thành các nhóm có liên quan với nhau.

Khai báo package

package ten_package;

public class MyClass {
    // code 
}

Sử dụng package

import ten_package;

VI. Syntax cơ bản

Khai báo biến nguyên thuỷ

Các kiểu nguyên thuỷ:

• byte, short, int, long
• float, double
• char
• boolean

Ví dụ

int th = 36;

Vòng lặp

for:

for (int i=1; i<=10; ++i){
  System.out.print(i + " ");
}

while

int i=0;
while(true){
  ++i;
  System.out.print(i + " ");
}

Lệnh rẽ nhánh

if, else if, else:

if(<đk>){
  // code 1
} else if(<đk>){
  // code 2
} else{
  // code 3
}

switch-case:

switch(exp){
  case VALUE:
    // code
    break;
  default:
    //code
}

Mảng

Khai báo Cần khai báo thư viện Array mới sử dụng được.

import java.util.Arrays;

Khai báo một array.

int[] a = new int[5]; // Khai báo mảng số nguyên a gồm 5 phần tử
int[] b = {3, 6, 5}; // Khai báo mảng số nguyên b với các phần tử cho trước

Có thể duyệt mảng bằng for-each như C++

for(int x:a){
  // code
}

VII. Tổng quan về Class và Object

Class và Object

• class: Chứa thuộc tính và hành vi (hiểu như một khuôn đúc)
• Object: Thực thể có thuộc tính và hành vi (được đúc từ class)

public class Book{
  private String title;
  private String author;
  public void setTitle(String title){ ... }
  public void burn(){ ... }
}

Book book = new Book();
book.name = "Giao trinh OOP";
book.burn();

Từ khoá this

this là từ khoá đại diện cho object, class hiện tại, dùng để phân biệt biến instance (thuộc về đối tượng) và biến local (khai báo trong method).

public void setTitle(String title){
  this.title = title;
}

Constructor

Hàm dùng để khởi tạo đối tượng, trùng tên class.

public class Book{
  private String title;
  private String author;
  public void setTitle(String title){ ... }
  public void burn(){ ... }
}

Access Modifier

• public: Truy cập mọi nơi
• private: Chỉ truy cập trong class
• protected: Trong package + subclass
• default (không ghi gì): Truy cập trong package

Getter, Setter

Giúp truy cập các trường private

public void setTitle(String title){
  this.title = title;
} 
public String getTitle(){
  return title;
}

Từ khoá Static

Dùng với biến/phương thức để dùng chung cho tất cả class.

public class Obj{
  public static int count = 0;
  public static void sayHello() { ... }
}
// ...
public class Main{
  public class void main(String[] args){
    Obj.sayHello() // gọi trực tiếp
  }
}

Lời cuối

Đây là bài học thuật đầu tiên mình viết nên tự mình thấy nó còn thiếu sót khá nhiều. Cũng chưa được quá chi tiết. Có lẽ mình sẽ chỉnh sửa lại nội dung trong bài trong tương lai để phù hợp hơn. Cảm ơn mọi người đã đọc nha! ❤️